ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα, 06-03-2014
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ Αρ. πρωτ. : 3675
ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚ/ΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣ: Τα καταστήματα εμπορίας
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΔΡΑΜΑΣ γεωργικών εφοδίων
ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΕ Δράμας
ΕΛΕΓΧΟΥ
Ταχ. δ/νση.: Διοικητήριο, 661 00 ΔΡΑΜΑ ΚΟΙΝ.: Π.Κ.Π.Φ. & Π.Ε. Καβάλας
Πληροφ.: Κώστας Σίμογλου Άγ. Λουκάς – Τέρμα Αμυνταίου
Τηλ.: 25213-51247 Τ.Θ. 1235, 651 10 ΚΑΒΑΛΑ
Φαξ: 25213-51204
ΘΕΜΑ: Xylella fastidiosa – Ενημέρωση για την σοβαρή ασθένεια που απειλεί την δενδροκομία και αμπελουργία της
Χώρας.
ΣΧΕΤ.: α) Η επιστημονική έκθεση της EFSA (European Food Safety Authority), EFSA-Journal 2013, 11(11): 3468.
β) Το ενημερωτικό φύλλο του EPPO: Xylella fastidiosa - Data Sheets on Quarantine Pests.
γ) Το Π.Δ. 365/2002 (Α’ 307) – Παράρτημα Ι, Μέρος Α’, Κεφάλαιο 1.
δ) Η Εκτελεστική Απόφαση της Επιτροπής με αρ. 2014/87/ΕΕ.
Σάς ενημερώνουμε ότι σοβαρά κρούσματα του επιβλαβούς οργανισμού Xylella fastidiosa έχουν αναφερθεί στην
Επαρχία Lecce της Περιφέρειας Απουλίας της Ιταλίας. Η παρουσία του σε αυτή την περιοχή επιβεβαιώθηκε σε αρκετά
φυτικά είδη μεταξύ των οποίων η ελιά (Olea europaea), η αμυγδαλιά (Prunus amygdalus), η πικροδάφνη (Nerium
oleander) και η δρυς (Quercus spp.) με συμπτώματα ξηράνσεων στα
φύλλα και ταχύτατης αποπληξίας κατά τις θερμές περιόδους του
έτους. Πρόκειται για την πρώτη αναφορά επιβεβαιωμένης παρουσίας
του Xylella fastidiosa στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εξαιτίας της σοβαρότητας του αναφερόμενου παθογόνου και της
σημασίας της καλλιέργειας των φυτών ξενιστών του στην Χώρα μας,
το εν λόγω παθογόνο έχει συμπεριληφθεί στο ετήσιο πρόγραμμα
επισκοπήσεων επιβλαβών οργανισμών, για την διαπίστωση της
παρουσίας του ή μη στην Χώρα μας και της τυχόν διασποράς του.
Παθογόνο αίτιο.
Το Xylella fastidiosa είναι ένα αρνητικό κατά Gram αερόβιο
βακτήριο της οικογένειας Xanthomonadaceae, που αναπτύσσεται στα
ξυλώδη αγγεία των φυτών ξενιστών του (xylem-inhabiting bacteria).
Έχει άριστη θερμοκρασία ανάπτυξης 26-28 °C. Εισέρχεται στα ξυλώδη
αγγεία όπου μετακινείται τόσο καθοδικά, όσο και ανοδικά. Οι
αναπτυσσόμενοι πληθυσμοί του βακτηρίου περιορίζουν την μετακίνηση του νερού στον ξυλώδη ιστό και η ανάπτυξη των
συμπτωμάτων σχετίζεται με υψηλό ποσοστό φραγμένων αγγείων.
Το Xylella fastidiosa μολύνει μεγάλο αριθμό ειδών φυτών που μπορεί να μην είναι συμπτωματικά και να λειτουργούν
έτσι ως πηγές μολύσματος για τα έντομα φορείς του.
Ξενιστές.
Το βακτήριο έχει πολλούς ξενιστές. Ο κυριότερος ξενιστής του είναι η άμπελος (Vitis vinifera, V. labrusca, V.
riparia) στην οποία προκαλεί την ασθένεια του Pierce, τα εσπεριδοειδή, η αμυγδαλιά, η μηδική, η ροδακινιά, η
βερικοκιά, η δαμασκηνιά, διάφορα ζιζάνια όπως ο βέλιουρας (Sorghum halepense) και άλλα. Ωστόσο, στον μακρύ
κατάλογο των ξενιστών του προστίθεται πλέον και η ελιά αφού εκτεταμένες περιοχές με ελαιώνες στην Απουλία έχουν
προσβληθεί από το παθογόνο.
Εικόνα 1: Συμπτώματα του Xylella fastidiosa σε ελιά
(πηγή: EPPO).
C:\Documents and Settings\u13419\Τα έγγραφά μου\ΤΜ. ΠΟΙΟΤIΚΟΥ & ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ\ΦΥΤΟΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ\1. Αλληλογραφία 2014.doc
Φορείς.
Το Xylella fastidiosa μεταδίδεται με μυζητικά έντομα που τρέφονται με τον χυμό των ξυλωδών αγγείων. Οι φορείς
του βακτηρίου ανήκουν σε δύο οικογένειες των Ημιπτέρων (Cicadellidae και Cercopidae) που κοινώς αποκαλούνται
«τζιτζικάκια». Η μετάδοση γίνεται ταχύτατα, ύστερα από δύο ωρών διατροφή του εντόμου σε μολυσμένο φυτό, χωρίς να
μεσολαβεί κάποια περίοδος επώασης στον φορέα και το έντομο παραμένει μολυσματικό σε όλη την διάρκεια της ζωής
του. Το βακτήριο δεν μεταδίδεται στους απογόνους του εντόμου.
Η μεταφορά του παθογόνου σε μεγάλες αποστάσεις γίνεται με μολυσμένο πολλαπλασιαστικό υλικό (φυτά προς
φύτευση). Σύμφωνα με την παραπάνω (δ) Εκτελεστική Απόφαση της Επιτροπής επιβλήθηκε απαγόρευση της διακίνησης
φυτών προς φύτευση από την Επαρχία Lecce της Περιφέρειας Apoulia της Ιταλίας προς άλλες περιοχές της Ε.Ε.
Στην περίπτωση που υποπέσουν στην αντίληψή σας ύποπτα συμπτώματα σε δενδρώδεις καλλιέργειες (ελιά και
οπωροφόρα) παρακαλούμε να ενημερώσετε αμέσως τους φυτοϋγειονομικούς ελεγκτές της Υπηρεσίας μας για την
περαιτέρω διερεύνησή τους.
Για την ευρύτερη δική σας ενημέρωση σάς παραπέμπουμε στην ιστοσελίδα του EPPO
(http://www.eppo.int/QUARANTINE/special_topics/Xylella_fastidiosa/Xylella_fastidiosa.htm) και επίσης σάς
αποστέλλουμε (μόνον σε ηλεκτρονική μορφή) τα παραπάνω (α, β και γ) σχετικά έγγραφα.
ΜΕ ΕΝΤΟΛΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ
ΙΩΒΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Εικόνα 3: Συμπτώματα του Xylella fastidiosa σε ελιά
(πηγή: EPPO).
Εικόνα 2: Συμπτώματα του Xylella fastidiosa σε ελιά (πηγή:
EPPO). Τα συμπτώματα που προκαλούνται στην ελιά μπορεί
να συγχέονται με αυτά που προκαλούνται από φλοιοφάγα
έντομα (φλοιοτρίβης, Euzophera bigella κ.α.) ή και
τροφοπενίες (Κ ή Β) και γι’ αυτό απαιτείται προσοχή.
Εικόνα 5: Συμπτώματα του Xylella fastidiosa σε άμπελο,
αμυγδαλιά, δαμασκηνιά (πηγή: Agrios, 2005). Κοινό
χαρακτηριστικό τους η περιφερειακή ξήρανση του ελάσματος του
φύλλου που μπορεί όμως να προκαλείται και από άλλα αίτια [π.χ.
σήψεις του ξύλου (ίσκα), τροφοπενία Εικόνα 4: Συμπτώματα του Xylella fastidiosa σε Κ, αλατότητα κλπ.].
άμπελο (πηγή: Agrios, 2005).
